ΜΠΕΗ ΧΑΜΑΜ-ΛΟΥΤΡΑ ΠΑΡΑΔΕΙΣΟΣ

Ιστορία του κτιρίου

Χτίστηκε το 1444, με εντολή του σουλτάνου Μουράτ Β, όπως μας λέει η κτητορική επιγραφή στα αραβικά που βρίσκεται πάνω από την είσοδο. Είναι το μεγαλύτερο λουτρό που σώζεται στην Ελλάδα και ήταν διπλό, είχε δηλαδή εγκαταστάσεις και για άντρες και για γυναίκες. Εκτός από τα διαμερίσματα ανδρών και γυναικών το Χαμάμ διέθετε και ειδικό δωμάτιο για τον Σουλτάνο, με πολύ περίτεχνη διακόσμηση. Σκοπός της δημιουργίας του χαμάμ ήταν να λειτουργήσει ως χώρος προετοιμασίας για το μεγαλύτερο τζαμί της πόλης, που βρισκόταν κοντά. Σύμφωνα με τον Μαζάουερ λόγω του γεγονότος οτι το χαμάμ στην πορεία αποτέλεσε σημείο σεξουαλικής και κοινωνικής αλληλεπίδρασης, οι εργαζόμενοι σε αυτό δεν έχαιραν ιδιαίτερης κοινωνικής εκτίμησης. Η εργασία ωστόσο στο χαμάμ έδινε την ευκαιρία για υψηλές γνωριμίες και την δυνατότητα ανέλιξης στην αυτοκρατορική δημόσια υπηρεσία.

Λειτούργησε ως χαμάμ με το όνομα “Λουτρά Παράδεισος” μέχρι και το 1968 και από το 1972 ανήκει στην Αρχαιολογική Υπηρεσία. Σήμερα παραμένει κλειστό το μεγαλύτερο διάστημα και παραχωρείται μόνο για καλλιτεχνικές εκδηλώσεις. Το εσωτερικό του δεν είναι στην καλύτερη δυνατή κατάσταση καθώς η υγρασία έχει αφήσει εμφανή σημάδια στους τοίχους και τις τοιχογραφίες. Βρίσκεται στην γωνία των οδών Εγνατία και Μητροπολίτη Γενναδίου.

Αρχιτεκτονικά στοιχεία

Αποτελείται από τρεις μεγάλους οκταγωνικούς χώρους οι οποίοι στηρίζονται σε αψίδες και ενώνονται με διπλανούς μικρότερους. Ο μεγαλύτερος χώρος, με είσοδο από την οδό Εγνατία ήταν ο χώρος των ανδρών. Ακριβώς από πίσω βρίσκονται τα διαμερίσματα των γυναικών των οποίων η είσοδος βρίσκεται στην πίσω πλευρά. Όλες οι αίθουσες καλύπτονται από θόλους και φωτίζονται φυσικά μέσω ανοιγμάτων στην οροφή. Ο πρώτος χώρος που συναντάμε είναι ο ψυχρός χώρος και στον όροφο βλέπουμε τα αποδυτήρια. Ο χώρος φωτίζεται φυσικά με ανοίγματα στον τρούλο. Δεξιά του ψυχρού χώρου συναντάμε τα χλιαρά δωμάτια και στην συνέχεια τον θερμό θάλαμο με μικρότερες αίθουσες γύρω του. Ο κεντρικός χώρος της θερμής περιοχής φιλοξενεί και τον μαρμάρινο πάγκο όπου οι θαμώνες απολάμβαναν το μασάζ. Ακριβώς δίπλα στον θερμό χώρο βρίσκονταν οι καυστήρες και η δεξαμενή. Το πάτωμα είναι υπόκαυστο, που σημαίνει οτι είναι ουσιαστικά διπλό, με μια απόσταση 30 εκ ανάμεσα στα δυο πατώματα, όπου κυκλοφορούσε ο ζεστός αέρας και θέρμαινε το μάρμαρο του πατώματος. Στην συνέχεια ο ζεστός αέρας διοχετεύονταν μέσω πήλινων σωληνώσεων που βρίσκονται μέσα στους τοίχους, ζεσταίνοντας έτσι και τους τοίχους. Το πρώτο μικρότερο δωμάτιο που συναντάμε εισερχόμενοι στον θερμό χώρο είναι το δωμάτιο του Σουλτάνου, που ξεχωρίζει από το σκαλιστό σύμβολο στο υπέρθυρο αλλά και από την πλούσια διακοσμημένη οροφή με τους χαρακτηριστικούς, γύψινους, κυψελωτούς μουκαρνάδες.

Πηγές: Μαρκ Μαζάουερ “Θεσσαλονίκη, Πόλη των φαντασμάτων” | kathimerini.gr

This slideshow requires JavaScript.

This slideshow requires JavaScript.

This slideshow requires JavaScript.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s